دستگاه کپی یکی از ماشین های اداری مهم و کاربردی در هر اداره و شرکتی است که حتما آن را در اماکن مختلف مشاهده کرده اید. اهمیت وجود این دستگاه ما را ملزم می کند به عنوان کاربر به خوبی از دستگاه مراقبت کنیم تا دستگاه طول عمر بالاتری داشته باشد و نیاز به تعمیر کمتری پیدا کند. یکی از مهم ترین کارهایی که در این باره باید انجام داد، تمیز کردن دستگاه کپی است. بسیاری از کاربران از اهمیت تمیز کردن دستگاه کپی غافل هستند. باید توجه داشت که تمیز کردن غیر اصولی دستگاه کپی ممکن است به دستگاه آسیب های جبران ناپذیری وارد کند. به همین دلیل باید این کار را به صورت اصولی و درست انجام داد. در این مقاله در وبلاگ اطلس پرینتر می خواهیم نحوه تمیز کردن دستگاه کپی را به صورت صحیح به شما آموزش دهیم.
چرا دستگاه کپی نیاز به تمیز شدن دارد؟
به طور کلی، دستگاه کپی هم مانند هر دستگاه دیگری نیاز به تمیز کردن و سرویس کاری دارد و باید در بازه های زمانی منظمی دستگاه سرویس شود. این سرویس ها گاهی مربوط به تعویض برخی از قطعات یا مواد مصرفی است. به طور مثال تعویض درام دستگاه کپی شامل اینگونه موارد است. گاهی انجام سرویس دستگاه شامل تعمیر برخی قطعات می شود. اما با این حال اگر حتی هیچ قطعه و مواد مصرفی نیاز به تعمیر و تعویض نداشته باشد، دستگاه کپی شما به صورت روتین نیاز به تمیز شدن دارد. وجود حجم بالای ذرات ریزی که در اثر کار مداوم دستگاه در آن جمع می شود، از مهم ترین دلایلی است که باید دستگاه کپی را تمیز کرد. پس اگر می خواهید دستگاه کپی شما برای مدت زمان بیشتری دوام داشته باشد و به درستی کار کند، باید در بازه های منظمی دستگاه را تمیز کنید. به این ترتیب هم از زود خراب شدن دستگاه جلوگیری می کنید و هم کیفیت کپی ها دقیقا مانند روز اول باقی می ماند. برخی از مشکلات رایج در دستگاه کپی می تواند با تمیز کردن دستگاه برطرف شود.
افزایش عمر دستگاه کپی با تمیز کردن دستگاه کپی
اگر شما هم از کاربران دستگاه کپی هستید، ممکن است دیده باشید که برخی از دستگاه کپی ها در طی سالیان طولانی استفاده نیاز به تعمیر پیدا نمی کنند، اما برخی دیگر به سرعت دچار خرابی می شوند و مجبور هستید آن را سرویس کرده یا قطعات مختلف آن را تعویض کنید. نحوه نگهداری از دستگاه کپی بسیار اهمیت دارد و کاربران باید به آن توجه کنند. در بسیاری از موارد انجام دادن کار ساده ای مانند تمیز کردن دستگاه کپی می تواند شما را از تعمیرات دستگاه تا مدت طولانی بی نیاز کند. البته باید توجه داشت تنها فاکتوری که در تعمیرات دستگاه کپی کاربرد دارد، تمیز کردن آن نیست و نحوه استفاده درست از دستگاه کپی و همچنین رعایت حجم پیشنهاد شده روزانه و ماهانه می تواند بسیار مهم و تاثیر گذار باشد. این نحوه نگهداری درست می تواند بر حسب برند متفاوت باشد. مثلا دستگاه کپی توشیبا ممکن است نکاتی برای نگهداری داشته باشد که در دفترچه راهنمای آن هم ذکر شده باشد.
افزایش کیفیت چاپ با تمیز کردن دستگاه کپی
تمیز بودن قطعات و بخش های مختلف دستگاه کپی علاوه بر بالا بردن طول عمر دستگاه موجب بالا بردن کیفیت چاپ نیز می شود. در بسیاری از موارد مشکلاتی که ممکن است موجب تاثیرگذاری منفی روی کیفیت چاپ شود مربوط به تمیز کردن دستگاه است. به طور مثال افتادن لک هایی روی کاغذ چاپ شده ممکن است در اثر کثیف بودن شیشه اسکن باشد. یا مشکل گیر کردن کاغذ ممکن است در اثر وجود خرده های کاغذ در دستگاه باشد که نیاز به تمیز کردن دارد.
کاهش هزینه های تعمیر با تمیز کردن دستگاه کپی
تمیز کردن دستگاه کپی، علاوه بر اینکه می تواند طول عمر دستگاه را بالا ببرد و باعث بهبود کیفیت چاپ و تکثیر شود، از فرسایش قطعات نیز جلوگیری می کند. اگر سرویس تمیزکاری دستگاه به صورت منظم و سروقت انجام نپذیرد، با مرور زمان و با انباشته شدن ذرات روی قطعات مختلف، باعث فرسودگی آنها می شود. همین امر باعث می شود به صورت مداوم نیاز به تعمیر قطعات مختلف دستگاه داشته باشید و متحمل هزینه های زیادی شوید.
ضرورت تمیز کردن صحیح دستگاه کپی
سرویس های تمیزکاری منظم و دوره ای باید با ساختار هر بخش از دستگاه کپی هماهنگی داشته باشد. دستگاه های چاپ مانند دستگاه کپی، فارغ از نوع برند سازنده و مدل آن، دارای حساسیت ساختاری بالایی هستند که با کوچک ترین ناهماهنگی از عملکرد درست خود دور می شوند. گاهی کاربران با انجام نادرست فرآیند تمیز کاری اجزای ماشین های چاپ، موجب به وجود آمدن خرابی ها و ایرادهایی می شوند که هزینه تعمیرات بالایی دارند. به همین دلیل باید توجه و دقت زیادی را هنگام چاپ به کار ببرید و قبل از انجام تمیزکاری، با یک متخصص مشورت کنید و هرگز بدون آگاهی قبلی برای تمیز کردن ساختار درونی دستگاه کپی اقدام نکنید.
با توجه به نکات گفته شده در بالا، توصیه می شود تمیز کردن دستگاه کپی، توسط تعمیرکاران خبره انجام شود. پاک کردن و سرویس کامل دستگاه کپی، احتیاج به باز کردن آن دارد. اگر آشنایی کافی به این موضوع نداشته باشید، احتمال دارد سایر بخش های دستگاه کپی با آسیب مواجه شود. اما اگر احساس می کنید پیش زمینه های لازم را در این مورد دارید، می توانید اقدام به انجام سرویس تمیزکاری دستگاه کپی کنید.
علائم کثیف شدن دستگاه کپی (قبل از خرابی)
گاهی دستگاه کپی پیش از آنکه دچار خرابی جدی شود، نشانههایی از آلودگی و نیاز به سرویس نشان میدهد. توجه به این علائم میتواند از ایجاد مشکلات بزرگتر و هزینههای اضافی جلوگیری کند. برخی از مهمترین نشانههای کثیف شدن دستگاه عبارتند از:
ایجاد خطوط یا لکه روی کاغذ: وجود خطهای عمودی یا لکههای تکراری روی برگههای چاپشده میتواند ناشی از آلودگی درام، شیشه اسکن یا تجمع تونر در بخشهای داخلی دستگاه باشد.
کاهش محسوس کیفیت چاپ: اگر متوجه شدید چاپ دستگاه دیگر وضوح و کیفیت اولیه را ندارد، احتمالاً قطعاتی مانند لیزر یونیت یا غلطکها نیاز به تمیزکاری دارند.
گیر کردن مکرر کاغذ: تجمع گرد و غبار و خردههای کاغذ در مسیر حرکت کاغذ یکی از دلایل اصلی بروز خطای Paper Jam است.
انتشار بوی سوختگی تونر یا گرد و غبار اطراف دستگاه: وجود بوی غیرعادی هنگام کار دستگاه یا مشاهده ذرات تونر در اطراف آن نشاندهنده نیاز فوری به سرویس و پاکسازی داخلی است.
چه زمانی برای تمیز کردن دستگاه کپی اقدام کنیم؟
بسیاری از کارشناسان معتقدند، سرویس های دوره ای منظم دستگاه کپی، باید بر اساس میزان استفاده ی کاربر از دستگاه باشند. اگر روزانه اسناد بسیاری را چاپ کی کنید، دوره های سرویس دهی با فاصله زمانی کوتاه تری انجام دهید. از سوی دیگر اگر محیطی که دستگاه چاپ در آن قرار دارد، گرد و غبار زیادی دارد، پاک کردن دستگاه را در بازه های زمانی سریع تری انجام دهید. اگر دستگاه کپی زیر پنجره یا کنار در قرار گرفته باشد، گرد و غبار بسیاری سلامت دستگاه فتوکپی را تهدید می کند. با تمامی تفاسیر در صورتی که حجم کار زیادی ندارید و محیط گرد و غبار زیادی ندارد، هر شش ماه یک بار با رعایت پارامترهای استاندارد ساختار درونی دستگاه کپی را سرویس کنید. در صورتی که فکر می کنید تمیز کردن دستگاه کپی کار پیچیده ای است، می توانید از خدمات سرویس در محل اطلس پرینتر استفاده کنید. کافی است با شماره 02145277 تماس بگیرید و درخواست خود را ثبت کنید.
چه بخش هایی از دستگاه کپی را باید تمیز کنیم؟
سرویس دستگاه کپی، به معنی بررسی و پاکسازی قطعات داخلی این دستگاه است. بعد از انجام دادن این کار، دستگاه جان تازه ای میگیرد و به مراتب بهتر و روان تر از قبل کار میکند.
قبل از انجام هر کاری، باید بدانید که کدام بخش ها نیاز به پاکسازی دارند. برای این امر، بهتر است دفترچه راهنمای آن را مطالعه کنید. در دفترچه یوزر منوال بعضی از مدل ها، ممکن است اصول تمیز کردن صحیح دستگاه توضیح داده شده باشد و شما از طریق آن بتوانید اقدام به تمیز کردن دستگاه کپی کنید.
با مطالعه دفترچه دستگاه، می توانید بخش های مختلفی که در دستگاه وجود دارند و نیازمند تمیز کردن هستند را بشناسید. یک قطعه به نام فیوز (ذوب کننده) وجود دارد که وظیفه آن این است که تونر را بر روی کاغذ تثبیت کند. یک قطعه استوانه ای شکل به صورت غلطک وجود دارد که لوگو ها و تصاویر را بر روی کاغذ چاپ می کند. یک صفحه مدرج الکترونیکی در دستگاه وجود دارد که به دستگاه دستور می دهد تا وظایف مورد نیاز را انجام دهد.علاوه بر اینها، درام و واحد لیزر نیز نیاز به تمیز کاری دارند. سایر قطعات نیز پس از مدتی نیاز به تمیز شدن پیدا می کنند که می توان به چرخ دنده های فیوزر، غلطک پرس، فیوزر یونیت، فیلم فلزی اشاره کرد.
برای تمیز کردن دستگاه به چه تجهیزاتی احتیاج داریم؟
- پارچه بدون پرز نرم
- الکل ایزوپروپیل یا اسپری گردگیری آئروسل
- ماسک گرد و غبار
- دستکش لاتکس
- دستگاه دمندهی هوا (اختیاری)
الکل ایزوپروپیل یکی از بهترین پاک کنندهها برای تجهیزات مکانیکی، محسوب می شود. به همین جهت پیشنهاد می شود برای تمیز کردن قطعات دستگاه کپی، از این نوع الکل استفاده کنید. این نوع پاک کننده، به سرعت تبخیر شده و هیچ اثر و رطوبتی از خود به جا نمیگذارد. از اسپری گردگیری آئروسل می توان برای تمیز کردن قسمتهایی که دسترسی به آنها دشوار است استفاده نموده و ذرات تونر را از بین برد.
آموزش پاک کردن قطعات دستگاه کپی
ابتدا دستگاه کپی را خاموش کنید:
قبل از باز کردن دستگاه کپی برای تمیز کردن قطعات آن، باید نخستین نکته ایمنی را رعایت کنید. ابتدا، باید اتصال دستگاه به منبع تغذیه برق را قطع کنید تا خطر برق گرفتگی را از بین ببرید. اجازه دهید دستگاه به مدت چند دقیقه در حالت خاموش باقی بماند تا خنک شود.
کارتریج را خارج کرده و کارتریج تونر را تمیز کنید:
بعد از خنک شدن دستگاه کپی، پنلی که ممکن است در قسمت پشتی یا جلویی باشد را باز کرده و کارتریج تونر را با احتیاط از دستگاه خارج کنید. با استفاده از یک تکه پارچه بدون پرز، تونر اضافی را از کارتریج پاک کنید.
تونر اضافی موجود در اجزای داخلی را پاک کنید:
با استفاده از یک تکه پارچه بدون پرز و تمیز، به داخل محفظه تونر دستگاه دسترسی یافته و هر گونه تونر اضافی را از روی سطوح پاک کنید. معمولا تونر در اطراف محفظهی کارتریج و همچنین در اجزای دیگری که ممکن است دسترسی به آن مشکل باشد، جمع شده است. اگر حساسیت زیادی در این بخش ها وجود ندارد، می توانید از دمنده هوا استفاده کنید تا گرد و غبار را پراکنده کند.
تمیز کردن سطوح با الکل ایزوپروپیل:
سطوح مختلفی در دستگاه کپی نیاز به پاک شدن و تمیز کاری دارند، بهتر است برای تمیز کردن قطعات مهم و حساسی مانند کابلها و سیمها، روی یک تکه پنبه، الکل ایزوپروپیل ریخته و به آرامی این قسمت ها را با الکل پاک کنید تا مطمئن شوید این سطوح با ملاحظه و دقت استریل شدهاند. توصیه این مادهی شیمیایی به این جهت است که میتواند 99 درصد آلودگی ها را از بین ببرد.
تمیز کردن درام دستگاه کپی:
درام از جمله قطعاتی ست که در صورت کثیفی میتواند آسیب های مختلفی را برای دستگاه به همراه داشته باشد. لذا توصیه میشود پاک کردن آلودگی های سطوح آن را حتما در نظر داشته باشید. برای تمیز کردن درام، باید کارتریج را کاملا تخلیه کنید.نوار میلار را پیدا کنید؛ این نوار شبیه به یک تیغه پلاستیکی است. سطح درام را با نوار میلار تمیز کنید.می توانید با استفاده از ایزوپروپانول و پارچه نرم، درام را تمیز کنید.
اجزای مختلف دستگاه کپی را مجدد سرهم کنید:
بعد اینکه تمامی بخش ها را تمیز کردید و از پاک بودن قطعات دستگاه کپی خود اطمینان حاصل کردید، لازم است دستگاه را مجدد سر هم کنید. می توانید برای این کار از دفترچه ی راهنما کمک بگیرید. مثلا دستگاه کپی شارپ نحوه قرار گیری اجزای آن کنار هم، ممکن است متفاوت از دستگاه کپی کونیکا باشد.
تونر ریخته شده در دستگاه کپی را چطور پاک کنیم؟
یکی از موارد تاثیرگذار در تمیز کردن و سرویس دستگاه کپی، تونر ریخته شده است. برای انجام این کار به وکیوم تونر احتیاج داریم. اگر استفاده زیادی از دستگاه دارید وکیوم تونر را حداقل یک بار در روز استفاده کنید تا چون مانع از ورود تونر به داخل دستگاه و خرابی قطعات شود. علاوه بر این، وکیوم تونر کمک میکند که فضای اطراف دستگاه تمیز و مرتب نگهداری شود.
چگونه غلطک دستگاه کپی را تمیز کنیم؟
دومین گام مهم در تمیز کردن و سرویس دستگاه کپی، تمیز کردن غلطک است. اگر موفق به تمیز کردن این قطعه نشدید، باید اقدام به تعویض آن کنید. برای این که ناچار به تعویض این قطعه نشوید، بهتر است غلطک را به صورت مرتب تمیز کنید. نوار Mylar رو پیدا کنید. نوار میلار یا میلر عموما از پلاستیک یا لاستیک ساخته شده و شبیه به یک تیغه است. غلطک به طور کلی به کارتریج تونر وصل شده، بنابراین قبل از پاک کردن غلطک باید کارتریج را از دستگاه خارج کنید.
نحوه پاک کردن صفحه نمایش دستگاه کپی
تمیز کردن و سرویس دستگاه کپی، شامل پاک کردن اجزای ساده ای مانند صفحه نمایش دستگاه هم میشود. این بخش رو می توانید با استفاده از پاک کننده های شیشه تمیز کنید. کیت های تمیز کننده ای در بازار وجود دارند که از طریق آن ها می توان نمایشگر پنل دستگاه فتوکپی را تمیز کرد.
ذوب کننده یا فیوزر را چطور تمیز کنیم؟
ذوب کننده هم یکی از بخش های مهمی است که در روند سرویس و تمیز کردن دستگاه کپی باید مورد توجه قرار بگیرد. این قطعه تونر را ذوب میکند تا روی برگه بچسبد. بنابراین این قطعه باید به درستی کار کند تا تونر به خوبی روی کاغذ پخش شود.
این قطعه معمولا شامل غلطک های فلزی کوچکی است و با توجه به دفترچه راهنما، شما می توانید محل قرار گیری ذوب کننده را پیدا کنید. برای تمیز کردن Fuser، نیاز به روغن سیلیکون و یک پارچه نرم دارید. پارچه را با روغن بشویید و بعد، ذوب کننده را تمیز کنید.
اشتباهات رایج کاربران در تمیز کردن دستگاه کپی
بسیاری از کاربران به دلیل ناآگاهی یا عجله، هنگام تمیز کردن دستگاه کپی دچار اشتباهاتی میشوند که نهتنها باعث بهبود عملکرد دستگاه نمیشود، بلکه میتواند آسیبهای جدی به قطعات حساس وارد کند. از مهمترین این اشتباهات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
استفاده از پارچه زبر یا مرطوب: پارچههای زبر موجب ایجاد خط و خش روی شیشه یا درام میشوند و رطوبت میتواند به قطعات الکترونیکی آسیب برساند.
تمیز کردن درام یا لنز لیزر با دست: تماس مستقیم دست با این قطعات باعث ایجاد لکههای چربی و در نتیجه کاهش کیفیت چاپ خواهد شد.
باز کردن قطعات بدون دانش کافی: جداسازی نادرست بخشهای داخلی دستگاه، احتمال بروز خرابیهای پرهزینه را بهدنبال دارد.
نکات ایمنی در هنگام تمیز کردن دستگاه کپی
رعایت نکات ایمنی هنگام سرویس و پاکسازی دستگاه کپی اهمیت بسیار زیادی دارد. در صورت بیتوجهی به این موارد، خطر آسیب دیدن دستگاه یا حتی بروز حوادث وجود دارد. مهمترین توصیههای ایمنی عبارتند از:
قطع کامل برق دستگاه: پیش از شروع کار، دستگاه را خاموش کرده و کابل برق را جدا کنید تا از خطر برقگرفتگی جلوگیری شود.
استفاده از دستکش و ماسک: تماس مستقیم با تونر و گرد و غبار میتواند برای سلامتی مضر باشد؛ بنابراین استفاده از تجهیزات حفاظتی توصیه میشود.
اجتناب از محیطهای مرطوب: تمیزکاری دستگاه در محیطهای مرطوب احتمال نفوذ رطوبت به قطعات الکترونیکی و آسیبهای جدی را افزایش میدهد.
انواع دستگاه کپی و تفاوت آنها در سرویس و تمیزکاری
۱. تفاوت دستگاه کپی سیاه و سفید با رنگی
دستگاه کپی سیاه و سفید: این مدلها تنها از تونر مشکی استفاده میکنند و به همین دلیل فرآیند تمیزکاری آنها سادهتر است. در این دستگاهها بیشترین حساسیت مربوط به درام و غلطکهاست که در صورت عدم سرویس مناسب میتوانند موجب افت کیفیت چاپ شوند.
دستگاه کپی رنگی: این دستگاهها از چندین کارتریج رنگی (CMYK) بهره میبرند و در نتیجه نگهداری و تمیزکاری آنها حساسیت بیشتری دارد. قطعاتی مانند یونیت لیزر و فیوزر در کپیهای رنگی نیازمند توجه ویژه هستند، زیرا حتی کوچکترین آلودگی میتواند روی کیفیت خروجی رنگ تأثیر قابل توجهی بگذارد.
۲. تفاوت برندهای مختلف در حساسیت تمیزکاری
شارپ (Sharp): دستگاههای کپی شارپ به مقاومت و دوام بالا شهرت دارند، اما بخش درام در این برند بسیار حساس است و نباید با مواد نامناسب یا غیر استاندارد تمیز شود.
توشیبا (Toshiba): در مدلهای توشیبا، قطعاتی مانند فیوزر و یونیت لیزر اهمیت ویژهای دارند. بهویژه روغنکاری صحیح فیوزر در این برند، نقش مهمی در افزایش طول عمر دستگاه ایفا میکند.
کونیکا مینولتا (Konica Minolta): این دستگاهها دارای ساختار پیچیدهتری بهویژه در بخش سیستم رنگی و درامها هستند. به همین دلیل سرویس و تمیزکاری آنها باید حتماً توسط تکنسینهای متخصص انجام شود.
ریکو (Ricoh): طراحی مسیر حرکت کاغذ و غلطکها در دستگاههای ریکو به گونهای است که گرد و غبار و خردههای کاغذ سریعتر تجمع میکنند. بنابراین تمیزکاری منظم غلطکها در این برند بسیار ضروری است.
اچپی (HP): دستگاههای چندکاره اچپی ساختاری سادهتر دارند و بیشتر برای مصارف خانگی و اداری سبک مورد استفاده قرار میگیرند. در این مدلها معمولاً شیشه اسکنر و یونیت تونر سریعتر کثیف میشوند و باید در بازههای کوتاهتری پاکسازی شوند.
نکات مهم در هنگام سرویس کردن دستگاه کپی
دستگاه های کپی بسیار حساس است و باید مهارت کافی را برای تمیز کردن آن داشته باشید. از سوی دیگر، برخی از دستگاه ها دستورالعمل های خاص خود را دارند. به همین علت لازم است قبل از هرکاری دفترچه راهنمای دستگاه را مطالعه کنید.
تا جایی که امکان دارد تلاش کنید از مراکز مجاز ماشین های اداری و دستگاه کپی کمک بگیرید تا از وارد شدن آسیب های ناخواسته به دستگاه جلوگیری کنید.
جمعبندی
تمیزکاری و سرویس منظم دستگاه کپی، نقشی کلیدی در افزایش عمر مفید و حفظ کیفیت چاپ آن دارد. آشنایی با تفاوت مدلها و برندهای مختلف، توجه به علائم اولیه کثیف شدن، و پرهیز از اشتباهات رایج میتواند از بسیاری از خرابیهای پرهزینه جلوگیری کند. همچنین رعایت نکات ایمنی هنگام تمیزکاری نهتنها سلامت دستگاه بلکه امنیت کاربر را نیز تضمین میکند. در نهایت، برای سرویسهای تخصصی و تمیزکاری عمیق، بهترین راه اعتماد به مراکز معتبر و کارشناسان حرفهای است.






من سالهاست از دستگاههای کپی در محیطهای اداری استفاده میکنم و تجربه شخصیام نشان میدهد که تمیز کردن منظم دستگاه، تفاوت بسیار زیادی در عملکرد آن ایجاد میکند. قبل از اینکه این مقاله را بخوانم، برخی مشکلات مانند گیر کردن کاغذ یا کاهش کیفیت چاپ را تجربه کرده بودم که با تمیزکاری ساده حل شد. توصیه میکنم همه کاربران حتماً بخشهایی مثل درام، فیوزر و غلطک را به دقت تمیز کنند و اگر تجربه کافی ندارند، از تکنسین متخصص کمک بگیرند.
یه سوال دارم، برای تمیز کردن شیشه اسکن، میشه از اسپری شیشهپاککن معمولی استفاده کرد یا حتما باید از اسپری مخصوص؟
مقاله کامل بود، ولی برای کسی که اولین بار میخواد دستگاه کپی رو تمیز کنه یه مقدار ترسناک میشه 😅 به نظرم برای کاربر عادی بهتره فقط تمیزکاریهای سطحی رو انجام بده.